Diuretica en andere maskerende middelen

Door gebruik van diuretica en andere maskerende middelen kan het gebruik van doping worden verdoezeld. Daarom behoren diuretica en maskerende middelen tot de verboden stoffen. Diuretica, beter bekend als plaspillen, zorgen voor meer urineproductie en een snellere uitscheiding van (verboden) stoffen. Ook kunnen er stoffen die het bloedplasmavolume verhogen worden gebruikt om het gebruik van doping te verbloemen. Naast het camouflerende effect kunnen deze stoffen ook ongewenste bijwerkingen hebben, die per soort verschillen.

Wat zijn diuretica?

Diuretica, in de volksmond ook wel plaspillen genoemd, zijn geneesmiddelen die de nieren stimuleren om meer urine te produceren. Dit leidt tot een vergrote hoeveelheid urine en tevens wordt de productie van die urine versneld. In de geneeskunde worden diuretica onder meer voorgeschreven voor de behandeling van hoge bloeddruk, om vochtophoping in het lichaam te verminderen en bij stoornissen van de water- en zoutbalans. Voorbeelden van bekende diuretica zijn furosemide, chloorthiazide en amiloride/hydrochloorthiazide.

Wat zijn maskerende middelen?

Stoffen die de uitscheiding van (doping)stoffen verminderen behoren tot de maskerende middelen. Een voorbeeld hiervan is probenecide. Deze stof wordt in het buitenland wel eens toegepast om bepaalde geneesmiddelen, zoals antibiotica, langer in het lichaam te laten zijn. Hierdoor kunnen antibiotica in lagere doses worden toegediend. Daarnaast zijn er ook stoffen die het plasmavolume van het bloed vergroten, zoals hydroxy-ethylzetmeel, afgekort tot HES.

Diureticagebruik in de sport

In de sport worden diuretica voornamelijk om de volgende drie redenen gebruikt. In de eerste plaats kan de snelle afvoer van vocht er toe leiden dat de sporters gewicht verliezen. Dit gebeurt bij sporten waarbij de deelnemers worden ingedeeld in gewichtscategorieën, zoals judo, boksen, gewichtheffen en roeien. Zo kunnen sporters in een lagere gewichtsklasse uitkomen. Soms is een laag gewicht ook gunstig voor de prestatie, zoals in de klimsport of de paardensport. Wanneer een jockey niet zo zwaar is, kunnen paard en jockey hogere snelheden halen en hoger en verder springen.

In de tweede plaats kan het gebruik van diuretica leiden tot een lagere concentratie van verboden stoffen in de urine. Doordat er meer water wordt uitgescheiden wordt de urine verdund. Zo wordt het moeilijker om verboden stoffen in de urine aan te tonen. Ook kunnen op deze manier verboden stoffen sneller uit het lichaam worden verwijderd. In de derde plaats kunnen diuretica gebruikt worden om ‘droog’ te worden. Door het vochtverlies verdwijnt ook het vocht tussen de spieren en de huid met als resultaat dat spiergroepen duidelijker zichtbaar worden. Dit komt vooral voor in bodybuilding. Het gebruik van diuretica door gezonde personen kan tot gezondheidsklachten leiden, zoals een droge mond, warmtestuwing (oververhitting), verzuring van de spieren, daling van het prestatievermogen en hartritmestoornissen.

urineproductie neemt toe
Door het gebruik van diuretica (plaspillen) neemt de urineproductie toe en worden verboden stoffen sneller uitgescheiden in verdunde urine.

Zijn er specifieke dopinggevallen met diuretica bekend?

Het gebruik van diuretica is in bodybuilding gangbaar, omdat het gebruik ervan leidt tot een betere spierdefinitie. De bodybuilder ziet er strakker uit en zijn/haar spieren zijn beter zichtbaar. Het gebruik kan echter ook leiden tot hartritmestoornissen. Dit werd de bodybuilder Mohammed Benaziza fataal. Hij overleed aan hartritmestoornissen die veroorzaakt werden door diureticagebruik.

Middelen die het bloedplasmavolume vergroten: HES

HES is de afkorting van de Engelse naam hydroxy ethyl starch. De Nederlandse naam van deze stof luidt voluit hydroxy-ethylzetmeel. Dit middel wordt in de geneeskunde gebruikt als er een daling van het bloedvolume optreedt door een bloeding of door extreem vochtverlies, zoals bij grote brandwonden. Doordat deze stof ervoor zorgt dat er vocht vastgehouden wordt, daalt de concentratie van stollingsfactoren en de hematocrietwaarde. Op deze manier kan bloeddoping of het gebruik van EPO of varianten daarvan gemaskeerd worden. Door de daling van de concentratie van de stollingsfactoren neemt de kans op bloedingen, bijvoorbeeld een hersenbloeding, toe. Het vasthouden van vocht kan leiden tot hartritmestoornissen, hartfalen en vocht achter de longen.

Heeft gebruik van HES ook wel eens tot positieven geleid?

In 2001 werd het Finse langlaufskiteam tijdens het wereldkampioenschap skiën in het Finse Lahti gediskwalificeerd, omdat er 6 personen van dit team HES hadden gebruikt. Deze langlaufers werden voor twee jaar geschorst naar aanleiding van het gebruiken van dit verboden middel. Artsen, coaches en sportmensen van deze ploeg dachten dat HES niet kon worden opgespoord…

Ga naar...

Nieuwsbrief

Via deze rubriek kan u zich abonneren voor de gratis nieuwsbrief i.v.m. doping en dopingbestrijding in Vlaanderen. Gelieve uw e-mailadres in te vullen en op de knop “inschrijven” te klikken.

nieuwsbrief

Opmerking: uw e-mailadres zal niet voor andere doeleinden worden gebruikt en wordt niet doorgegeven aan andere organisaties of instellingen.