Verbetering van het zuurstoftransport

Zuurstoftransport in het bloed kan onder andere worden verbeterd door bloeddoping. Daarnaast kunnen bloedvervangende middelen op basis van hemoglobine worden ingezet om het zuurstoftransport te verbeteren. Vooral duursporters hebben ‘baat’ bij het verbeteren van het zuurstoftransport, zodat ze inspanningen langer kunnen volhouden. Er kunnen ook andere middelen die de opname, het transport of de afgifte van zuurstof verbeteren, worden gebruikt, zoals EPO. EPO zorgt voor de aanmaak van rode bloedlichaampjes waardoor er extra zuurstof kan worden vervoerd. Het verbeteren van het zuurstoftransport heeft schadelijke bijwerkingen, zoals een verhoogde bloedstolling en een hoger risico op hart- en herseninfarcten.

Hoe vindt het zuurstoftransport normaal plaats?

In het bloed wordt zuurstof gebonden aan hemoglobine (Hb). Hb zit vast in de rode bloedcellen. Als er meer zuurstof door Hb kan worden opgenomen neemt het zuurstoftransporterend vermogen van het bloed toe. De zuurstof wordt naar de spieren vervoerd. In de spieren is brandstof opgeslagen die nodig is voor het leveren van lichamelijke inspanning. Voor het langdurig verbranden van de brandstof in de spieren is zuurstof nodig. Als de zuurstoftoevoer toeneemt, kan de verbranding van de brandstof in de spieren toenemen en kan er een grotere lichamelijke inspanning worden geleverd. Sporters kunnen dus een betere sportprestatie leveren als de zuurstoftoevoer naar de spieren zo optimaal mogelijk is.

zuurstoftransport
Het zuurstoftransport kan worden verbeterd door middel van bloeddoping of door het toedienen van andere zuurstofdragers of door het toepassen van EPO.

Wat is het effect als het zuurstoftransport wordt verbeterd?

In de sport is men begonnen met het verhogen van het aantal rode bloedlichaampjes door bloeddoping, het toedienen van bloedvervangende middelen en door het verhogen van de aanmaak van rode bloedlichaampjes door middel van EPO.
Door een toename van het aantal rode bloedcellen kan een duursporter langer en op een hoger niveau presteren, doordat hij/zij meer zuurstof kan opnemen en naar de spieren vervoeren. Hierdoor kan een sporter langer en meer kracht leveren. Dit is voordelig bij duursporten als wielrennen, langlaufen en atletiek.
Bij het gebruik van bloeddoping kunnen echter bijwerkingen optreden, zoals: bloedstolsels, koorts, nierschade, slecht functionerend immuunsysteem, bloeddrukdaling en hart- en herseninfarcten.

Wat is het nut van het bloedonderzoek vlak voor een wedstrijd?

Soms wordt er bloed afgenomen voorafgaand aan de wedstrijd in het kader van gezondheidscontroles. In dit bloedmonster wordt onder andere gekeken naar de hematocrietwaarde en het hemoglobinegehalte. De hematocrietwaarde zegt iets over de verhouding bloedcellen/bloedplasma. Wanneer deze te hoog is, is er sprake van een te veel aan cellen ten opzichte van het bloedplasma. Een hogere hematocrietwaarde vergroot namelijk het risico op het ontstaan van bloedstolsels en hart- en herseninfarcten.

Hematocriet (Ht) is de verhouding bloedcellen/bloedplasma.
Hematocriet (Ht) is de verhouding bloedcellen/bloedplasma.

Sportbeoefening kan leiden tot vochtverlies en de kans is groot dat dit onvoldoende wordt aangevuld. Hierdoor kan sportbeoefening leiden tot een nog hogere hematocrietwaarde. Daarom wordt er dan uit gezondheidsoverwegingen een startverbod opgelegd. De uitkomsten van de gezondheidscontroles kunnen ook worden gebruikt om dopingcontroles effectiever in te zetten. Een hoge hematocrietwaarde kan namelijk wijzen op dopinggebruik door EPO, bloeddoping of andere methoden om het zuurstoftransport te verbeteren.

Heeft een dergelijke gezondheidscontrole wel eens geleid tot een startverbod?

Het is meerdere keren voorgekomen dat de uitslag van de gezondheidscontrole leidde tot het opleggen van een startverbod. Zo werd in 2006 tijdens de Olympische Spelen in Turijn aan twaalf langlaufers een startverbod voor vijf dagen opgelegd vanwege afwijkende bloedwaarden. Het startverbod is ook hier opgelegd om gezondheidsschade te voorkomen.

De Italiaanse wielrenner Marco Pantani kreeg in 1999 twee dagen voor het einde van de Giro een startverbod opgelegd vanwege een te hoge hematocrietwaarde.

Ga naar...

Nieuwsbrief

Via deze rubriek kan u zich abonneren voor de gratis nieuwsbrief i.v.m. doping en dopingbestrijding in Vlaanderen. Gelieve uw e-mailadres in te vullen en op de knop “inschrijven” te klikken.

nieuwsbrief

Opmerking: uw e-mailadres zal niet voor andere doeleinden worden gebruikt en wordt niet doorgegeven aan andere organisaties of instellingen.

portaal Vlaamse overheid  Departement Cultuur, Jeugd, Sport, Media